મંગળવાર, 16 જૂન, 2026

ડરને મનમાંથી હાંકી કાઢો

 

ડરને મનમાંથી હાંકી કાઢો

-----------------------------------------------------------------------------------------------------

ખાવામાં જેમ નમકીનનો સ્વાદ રૂચિકર લાગે છે, તેવીજ રીતે જીવનમાં થોડો રોમાંચ, સાહસ, અને શૌર્ય હોય તો જ જીવવાની મજા આવે છે. બધાને ખબર છે કે, ડર લાગે તેવી ભૂત, પ્રેત અને ખૂનની સિરિયલો, મૂવી વિગેરે ડર પેદા કરે છે, પણ રોમાંચ અને સાહસ માટે બધાને તે જોવી તો ગમે છે જ. તેવીજ રીતે મોટી મોટી ડરાવની રાઇડ્સ, જેવી કે મોટા રોલર કોસ્ટર્સ, બીજિંગ જમ્પ વિગેરે માં કેટલો ડર લાગે છે, હૃદયની ધડકનો વધી જાય છે, છતા પણ બધા તેમાં બેસવા ખૂબ નાણાં ચૂકવે છે, કેમ? ફક્ત રોમાંચ અને સાહસ માટે જ ને! આમ ડર ભલે અળખામણો હોય પણ તેને સ્વીકારે છે, ગમાડે છે બધા જ.

મનમાં થોડો ડર હોવો જરૂરી છે, જેનાથી અનુશાસન, શિસ્તપાલન અને ચરિત્રપાલનનો સંપૂર્ણ અમલ થાય છે. ઘરમાં વડીલો સાથે સંયમપૂર્વક અદબ સાથેનો વ્યવહાર માટેનો ડર અનુશાસન માટે જરૂરી છે. તો શાળામાં પિરિયડ દરમ્યાન શાંતિ રાખી અવાજ ના કરવાનો ડર શિસ્તપાલનનો નમૂનો છે. કોઈપણ યુવક અને યુવતી લગ્ન પહેલા કે લગ્ન વગર જાતિય સંબંધો ના બાંધે તેનો ડર ચરિત્રપાલનનો નમૂનો છે. જો મનમાં ફેઈલ થવાનો ડર ના હોય તો કોઈ પરીક્ષા માટે મહેનત કરે ખરું? બિમારીનો ડર ના હોય તો, કોઈ ઘરનો સાદો પણ સ્વચ્છ અને તાજો ખોરાક ખાય ખરું? આમ કેટલાક ડર જરૂરી છે, અને તે હોવા જ જોઈએ.

આવા ડર જરૂરી છે જેનાથી ઘર, કુટુંબ અને સમાજ તથા શાળા નિયમબધ્ધ અને સ્વચ્છ સંચાલન કરી શકે છે. તેથી આવા સમાજના, સંસ્કાર બની જાય છે. તેનાથી સ્વસ્થ સમાજ, કુટુંબ અને ડરથી ડરવાની જરૂર નથી. આ ડર જ આપણા સભ્યતાના, રાષ્ટ્રનું નિર્માણ થાય છે.

આપણને જેની સાથે વધારે પ્રેમ હોય છે. સંબંધો હોય છે, તેને જ આમ જોવા જઈએ તો ડર એક પ્રકારનો પ્રેમનો અંશ જ છે કંઈ થઈ જવાનો, અકસ્માત થવાનો કે પછી મોતનો ડર લાગે છે. અજાણ્યાને પ્રેમ ના હોય તેવાને કંઈ થવાનો આપણને ક્યાં ડર લાગે છે? આ રાગ જ અંતે ડરનું કારણ છે. તેને ડરમાંથી પ્રેમમા બદલી શકાય છે. તે સાધનનું નામ છે. યોગ સાધના, અને તપ. તમને મમ્મી ગમે છે. તમારો કૂતરો ટોમી ગમે છે, તો તેને કંઈ થઈ જવાનો કે ગુમાવી દેવાનો ડર મનમાં રહ્યા જ કરે છે.




ચાલો જોઈએ ડરને મનમાંથી હાંકી કાઢવાના સરળ ઉપાયો :

૧. ભૂતકાળના અનુભવના ડરને નવેસરથી ભુલી જઈ વિજય મેળવો: આપણે નાનપણમાં દાદરા ઉપરથી પડી જઈએ, અને વાગી જાય તો આપણને કાયમ માટે દાદરા ઉપરથી ઉતરતા ડર પેસી જાય છે, પણ આ ખોટો ડર છે. એક વાર વાગે એટલે દર વખતે વાગે જ તે જરૂરી નથી. આ વાત મોટા થયે મનમાં વિચારતા અને સાચવીને દાદર ઉતરતા આ ડર જતો રહેશે.

તેવીજ રીતે ગરમ દૂધ પીતા નાનપણમાં જીભ અને મોં દાઝી જાય, તો દરેક વખતે તેવું થાય તે જરૂરી નથી. પણ આપણને ડર પેસી જતાં, દૂધની કોઈ પણ સફેદ આઈટમ, છાશ પણ આપણે ફૂંકીફૂંકીને પીએ છીએ, જેની જરૂર નથી. એટલે કહેવત છેકે “દૂધનો દાઝ્યો છાશ પણ ફૂંકીને પીએ.” આ ડર કોઈ પણ ગરમ વસ્તુ મોંમાં ના નાખવા સાવચેતી માટે જરૂરી છે.

સાવ નાના એક વરસના બાળકને ખુરશી પરથી પડી જવાનો કે બાજુમાં મોટો વાંદો ચાલતો હોય તો ડર લાગતો નથી, કારણકે તેને તે પ્રકારના ડરનો અનુભવ જ નથી. પછી જેમ જેમ અનુભવો થતાં જાય છે. તેમ તેમ મનમાં ડર પેસતો જાય છે. આવા ડર ને સાચો ડર અને ખોટો ડરમાં વિભાજિત કરી ખોટો ડર મનમાંથી દૂર કરી શકાય છે.

૨. ડરને જીતી લેવા “હું”નો ઈગોનો ત્યાગ કરો : 

જયારે આપણે નવા ગ્રૂપમાં, નવા માણસો સામે જઈએ છીએ,બોલીએ છીએ, ત્યારે મનમાં ડર હોય છે. આ લોકો મારા માટે શું વિચારશે, મારી હાંસી ઉડાવશે તો, આ ડર તમને મનમાં અસાહજિક બનાવી દે છે. તેને બદલે તમારા “હું”નો, ઇંગોનો ત્યાગ કરી, નિડરતાપૂર્વક સાહજિકતા સાથે વાતચીત કરો, અને હળો મળો, જરૂર પડે સ્પીચ પણ આપો. કોઈ તમારા માટે ખરાબ નહીં વિચારે, કે હાંસી નહીં ઉડાવે, તેવું વિચારીને સાહજિક વર્તન તમને ડર દૂર કરવામાં મદદ કરશે.




૩. ચિંતા અને ડરને જુદા પાડતાં શીખો : ડર એ ખરેખર જોખમ સામેનો લાગણીયુક્ત બચાવ છે, જ્યારે ચિંતા એ વખતે હાજર ના હોય તેવી વ્યક્તિ, વસ્તુ, કે બનાવનો વિચાર માત્ર છે.

આ એક મોટો તફાવત છે. ડર તમને ખરેખરા જોખમથી બચાવે છે, અને તમને જોખમથી દૂર લઈ જાય છે. ચિંતા મનમાં જ પેદા થતી અને મન વડે જ અનુભવાતી અને કાબૂ કરાતી લાગણી છે, જે આપણા મનમાં ખરા ખોટા વિચારોથી પેદા થાય છે.

યુ.એસ.ના ૨૦૧૧ના આંકડા પ્રમાણે અનેક ગણા વધારે મોત આંતકવાદી ની ચિંતા ને લીધે થતાં હૃદય રોગની ચિંતાને કારણે થતાં જોવા મળે છે, જે ગંભીર બાબત છે. આમ આંતકવાદી સામે આવી જાય તેના ડર કરતાં મનમાં તેના ખરાબ વિચારો ચિંતા પેદા કરી અનેકગણા હૃદય રોગ અને મરણ માટે જવાબદાર છે. મનની તે જોખમની ચિંતાનો ડર દરેકના મન પર આધારિત છે. જેમ માનવ વધુ વિચારશીલ અને બુદ્ધિશાળી તેમ ચિંતા વધારે જોવા મળે છે.

૪. તમારા વિચારોને સેટ કરો: મનમાં ચાલતા ખરાબ અને ખોટા વિચારો જ ડર પેદા કરે છે. મન હમેશાં કાંઈને કંઈ વિચાર કર્યા જ કરે છે, તે ક્યારેય ખાલી રહેતું જ નથી. ડરપોક માણસના મનમાં હંમેશાં ડરના જ વિચારો આવ્યા કરે છે, જેને બદલવા જરૂરી છે. જેમકે ન્યૂઝીલેંડમાં આંતકવાદી હુમલો થાય, પછી નબળા મનવાળાને દરેક જગ્યાએ તેનો હુમલો થશે, તો શું કરવું તેનો ભય અને ડર રહ્યા જ કરે છે. અને તે બહાર નીકળવાનું જ બંધ કરી દે છે. મનમાં આવતા ખરાબ અને ડરામણા વિચારો રોકવા જરૂરી છે. તેના માટે મેડિટેશન, યોગા અને પ્રાણાયામ કરવાથી ફાયદો જણાય છે.

૫. જીંદગીની અનીશ્ચિતતા સાથે જીવતા શીખો : જિંદગીમાં આવતા તમામ જોખમો, અને ચડાવ ઉતાર તમે દૂર કરી શકતા જ નથી. ભવિષ્યમાં શું થશેની ચિંતા કરવા જેવી જ નથી. તેથી તમારે વધારે જોખમથી ઓછા જોખમને પસંદ કરતાં જવાનું છે. મોટા ડરથી નાના ડરનો સામનો તો કરવાનો જ છે. વિચારો બંધ કરી શાંતિથી બેસીને જોયા કરો, કોઈ પણ ભવિષ્યનાં ડરને વિચારી ભય પામતા રહેવાને બદલે “પડશે એવા દેવાશે”ની નીતિ અપનાવો.

લાસ્ટ સ્ટ્રોક : અમેરિકાની પ્રથમ મહિલા ઇલેનોર રૂઝવેલ્ટના કહ્યા પ્રમાણે “તમે ડર લાગે તેવા અનુભવોમાંથી જ હિંમત, તાકાત, અને વિશ્વાસ મેળવો છો, તેથી તમારે એવી દરેક વસ્તુ કરવી જોઈએ, જે તમે ધારો છો કે અશક્ય જ છે.”

 ------------------------------x--------------------------------x---------------------------------x------------------------

 If you like article & also watch video & more details join us below link

Facebook page - https://www.facebook.com/profile.php?id=61564881283606

Youtube Link - https://www.youtube.com/@drharshadkamdar4852

Instagramme Link - https://www.instagram.com/drharshadkamdar/?hl=en

Twitter Link - https://x.com/HarshadKam2312

Linked in Link - https://www.linkedin.com/in/dr-harshad-kamdar-62983815a/

More Blogs Link - 

Short Heart Touching Story- https://shorthearttouchingstory.blogspot.com/

Swasth Bachcha - https://swasthabachcha.blogspot.com/

Share Bazar Se kamai - https://sharebazarsekamai.blogspot.com/

Keywords: 

Fear, afraid, anxiety, terror, panic, worry, nervousness, dread, phobia, fright, insecurity, uneasiness, tension, stress, uncertainty, danger, alarm, shock, trauma, distress, helplessness, vulnerability, emotional fear, inner fear, trembling, dark thoughts, survival instinct, mental pressure, overthinking, nightmares, suspense, threat, emotional instability, insecurity, avoidance, psychological strain, sudden fear, startled reaction, fear of the unknown, haunting thoughts, emotional disturbance

Tags :

#Fear #Afraid #Scared #Terror #Panic #Anxiety #Fright #Worried #Nervous #Dread #Phobia #InnerFear #FearInside #SilentFear #HauntedMind #DarkThoughts #EmotionalStorm #MindInFear #FearMode #StayAlert #DangerAhead #BreakingPoint #Nightmare #ScaryThoughts #UncertainMind #StressMode #MentalPressure #FearVibes #ShakingInside #ThreatFeeling #EmotionalTension #UnknownFear #HelplessFeeling #SurvivalMode #DisturbedMind #FrozenInFear #FearOfUnknown #ShadowOfFear #RestlessMind #ScaredInside

-:Disclaimer:-
The thoughts and expressions shared in this blog are purely my own reflections and creative interpretations of the human mind and emotions. Any resemblance to real persons, living or departed, is purely coincidental. The content is intended for reflection and inspiration, not as factual representation. Kindly note that reproduction or use of this material in any form requires my prior written permission.